لطفا برای مشاهده بهتر تارنما قلم فارسی موجود را دریافت کنید.  كاوش پيشرفته
سايت كانون وكلاي دادگستري آذربايجان غربي




www.westbar.ir

(صفحه۴)

فهرست اصلي
فهرست:

موسسه معاضدت قضائي ، اركان ، وظايف و نحوه كاركرد آن
-------------------------------------------------------------



موسسه معاضدت قضائي ، اركان ، وظايف و نحوه كاركرد آن
داراب حقي پور وكيل پايه يك دادگستري
                                       
به نام خداوندگار يكتا

موسسه معاضدت قضائي ، اركان ، وظايف و نحوه كاركرد آن
داراب حقي پور
وكيل پايه يك دادگستري


بر اساس ماده ۲۳ قانون وكالت مصوب ۱۳۱۵'' وكلاي عدليه مكلفند همه ساله در سه دعواي حقوقي به عنوان معاضدت قبول وكالت نمايند .'' ماده ۲۴ قانون مارالذكر شرائط برخورداري از خدمت معاضدتي را چنين بيان داشته است:
''كساني كه قدرت تاديه حق الوكاله را ندارند ،مي توانند از كانون تقاضاي معاضدت نمايند، مشروط به اينكه دعوي با اساس و راجع به شخص تقاضا كننده باشد.طرز تقاضا و ساير شرايط لازمه براي معاضدت قضائي را وزارت عدليه به موجب نظام نامه معين خواهد كرد.''
در ۱۹/۳/۱۳۱۶ آئين نامه قانون وكالت تصويب گرديد . اين آئين نامه فصل دوم خود را به تشكيلات كانون وكلا و معاضدت قضائي اختصاص داد كه مشتمل بر ۱۹ ماده از شماره هاي ۳۱ تا ۴۹ مي باشد كه به جز سه ماده اول همه مواد در باب معاضدت قضائي است .
بنا بر مراتب فوق قانون و آئين نامه اختصاصي در مورد معاضدت قضائي وجود دارد، ولي عملا ملاحظه مي گردد قضات دادگستري بدون ملاحظه استانداردهاي قانوني براي هر متقاضي معاضدت از كانون وكلا درخواست تعيين وكيل معاضدتي مي نمايند البته با توجه به جو حاكم بر دادگستري در نتيجه كثرت پرونده ها (سالانه ۸ ميليون پرونده )از قضات چندان انتظار نمي رود كه به مراتب فوق وقوف داشته باشند . عمده نقص متوجه دواير يا موسسات معاضدت قضائي كانون هاي وكالت است كه بدون رعايت مفاد قانون هر تقاضائي را بدون بررسي و با تكيه بر يك برگ درخواست دادرس و گاها يك برگ كپي دادخواست ، اجابت مي نمايند.
قرار نيست براي هر درخواستي از طرف دادگستري يا افراد، بدون بررسي، وكيل معاضدتي تعيين شود. شعبه عرايض موسسه معاضدت بايد پرونده را مطالعه و در صورتيكه عقيده به پيشرفت دعوي داشته باشد به شعبه قضائي اعلام مي¬نمايد تا وكيل معاضدتي تعيين گردد و فلسفه¬ي تقنين مواد قانوني مزبور نيز رعايت حال موكلين و هم وكلاي معاضدتي است. اصولا'' تعقيب دعوي بي اساس ، چه سودي براي شخص دارد كه براي او تعيين وكيل هم بشود. از كانون هاي وكلاء هم انجام امر عبث پسنديده نمي¬نمايد.
بنا بر مراتب فوق به نظر مي رسد لازم است در خصوص قبول معاضدت دقت خاص براي متابعت از قانون و عمل براساس آن به عمل آيد . لازم به ذكر است هيچ بخش نامه يا دستور العملي هر چند از سوي بالاترين مقام قوه قضائيه صادر شده باشد نمي تواند بر خلاف مفاد مواد فوق الذكر قابليت عمل داشته باشد چه اين از بديهيات علم حقوق است كه هيچ بخش نامه يا آئين نامه اي تاب تعارض با قانون را ندارد . اصل ۱۷۰ قانون اساسي جمهوري اسلامي نيز قضات را مكلف نموده است از اجراي تصويب نامه ها و آئين نامه هاي دولتي كه مخالف با قوانين و مقررات اسلامي است ، خودداري نمايند و بر اساس اين اصل از قانون اساسي و بند پ ماده ۱۱ قانون ديوان عدالت اداري هر كس مي تواند ابطال اينگونه مقررات را از ديوان عدالت اداري تقاضا نمايد. رئيس قوه قضائيه بايد بر اساس وظايف قانوني مصرحه خود در اصل ۱۵۸ قانون اساسي ، لوايح قضائي متناسب را تهيه و جهت تصويب ، تقديم مجلس شوراي اسلامي كه بر اساس اصل ۵۸ قانون اساسي تنها نهاد تقنيني در كشور است ، بنمايد .
براين اساس موسسه معاضدت قضائي ، اركان ، وظايف و نحوه كاركرد آن مورد بررسي و مداقه قرار مي گيرد.

۱-        اركان موسسه معاضدت قضائي
بر اساس ماده ۳۴ آئين¬نامه قانون وكالت مصوب ۱۹/۳/۱۳۱۶موسسه معاضدت قضائي مشتمل بر ۳ ركن زير است :
الف- دبيرخانه
ب- شعبه عرايض
ج- شعبه قضائي

۲-        نحوه كار موسسه معاضدت قضائي
الف – دبيرخانه : بر اساس مواد ۳۶و۳۷ آئين¬نامه مزبور تقاضاي معاضدت به دبيرخانه داده مي¬شود، تقاضاي معاضدت بايد به انضمام مدارك ذيل باشد :
۱- مدارك دال برعدم قدرت متقاضي براي تاديه حق¬الوكاله به تصديق معتمدين يا كلانتري محل اقامت متقاضي
۲- رونوشت مدارك دعوي

ب- شعبه عرايض
بر طبق ماده ۲۴ قانون وكالت مصوب ۱۳۱۵ پذيرش تقاضاي معاضدت مشروط است به ۳ شرط است :
۱- متقاضي قادر به تاديه حق الوكاله نباشد.
۲- دعوي با اساس باشد
۳- دعوي راجع به شخص متقاضي باشد.
شعبه عرايض قبل از رسيدگي به ماهيت دعوي و اظهار نظر در باب پيشرفت آن بايد به استناد ماده ۳۸ آئين¬ نامه تحقيقاتي در دلائل دعوي بنمايد و هرگاه تشخيص دهد كه مقصود متقاضي سوء استفاده و شرخري است از ارجاع پرونده به شعبه قضائي جهت تعيين وكيل خودداري و تقاضا را رد مي¬نمايد.
''شعبه عرايض بعد از دريافت عرضحال، اگر عرضحال ناقص باشد، نواقص آن را به دفتر دستور خواهد داد . اگر عرضحال كامل باشد عقيده خود را در پيشرفت دعوي خواهد نوشت.
در صورتيكه دعوي پيشرفت داشته باشد آن را به شعبه قضائي تسليم خواهد نمود. '' (ماده۴۸ آئين¬نامه)
به طور خلاصه شعبه عرايض تقاضاي متقاضي را از دو جهت بررسي مي نمايد:

الف - بررسي شكلي:
آيا تقاضا كامل است؟ تقاضائي كامل است كه،
۱- اعسار متقاضي ثابت شده و مدارك آن ضم تقاضا شده باشد.
۲- رونوشت مدارك دعوي ضم تقاضا باشد.
۳- دعوي مربوط به خود متقاضي باشد.
منظور از مدارك دعوي، صرفا دادخواست نيست، بلكه مراد در اينجا بيشتر دلايل محق بودن متقاضي است. اگر تقاضا كامل باشد بررسي ماهوي شروع خواهد شد در غير اين صورت اگر تقاضاي معاضدت مربوط به خود متقاضي نباشد ، يا اعسار او ثابت نشود ، شعبه عرايض قرار رد تقاضا را صادر مي نمايد. اگر تقاضا ناقص باشد ، به استناد ماده ۴۷ آئين نامه قانون وكالت ، نواقص را به دفتر كانون دستور خواهد داد.دفتربه محض وصول به متقاضي اخطار مي نمايد كه نسبت به رفع نقص اقدام نمايد . در قانون يا آئين نامه وكالت مستندي براي مهلت رفع نقص وجود ندارد ، وتنها با استناد به ماده ۵۴ قانون آئين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني مدير دفتر ظرف دو روز نقايص عرضحال را بطور كتبي و مفصل به خواهان اطلاع داده و از تاريخ ابلاغ به مدت ده روز به او مهلت مي دهد تا نقائص را رفع نمايد در صورتي كه خواهان در مهلت مقرر رفع نقص ننمايد ، مدير دفتر پرونده را با ذكر ما وقع ، جهت صدور قرار رد تقاضا به شعبه عرايض ارسال مي نمايد .
متقاضي مي تواند بر اساس ماده ۳۹ آئين¬نامه قانون وكالت در ظرف مهلت ۱۰ روز از ابلاغ قرار رد تقاضاي مزبور به هيات مديره كانون وكلا شكايت نمايد.راي هيات مديره قطعي است.

بررسي ماهوي:
اگر تقاضا كامل باشد بررسي ماهوي به نحو ذيل در ۳ مرحله صورت مي¬پذيرد:
مرحله ۱- بررسي مقصود متقاضي
مستنداً به ماده ۳۸ آئين نامه قانون وكالت ، ''معاضدت قضائي مي تواند تحقيقاتي در دلائل دعوي بنمايد و هر گاه تشخيص دهد مقصود متقاضي سوء استفاده و شرخري است از تعيين وكيل خودداري و تقاضا را رد مي نمايد.''
بطور خلاصه در جواب سوال اساسي مقصود متقاضي چيست ؟ دو جواب وجود دارد :
الف- مقصود متقاضي ، شرخري و سوءاستفاده است ،اقدام لازم رد تقاضا است . متقاضي مي تواند بر اساس ماده ۳۹ آئين¬نامه قانون وكالت در ظرف مهلت ۱۰ روز از ابلاغ قرار رد تقاضاي مزبور به هيات مديره كانون وكلا شكايت نمايد. راي هيات مديره قطعي است.

ب - مقصود متقاضي ، شرخري و سوءاستفاده نيست ، اقدام لازم مراحل۲ و۳ مي باشد.

مرحله ۲- بررسي اساس دعوي
مستندا به ماده ۲۴ قانون وكالت مصوب ۱۳۱۵، ''كساني كه قدرت تاديه حق الوكاله را ندارند ،مي توانند از كانون تقاضاي معاضدت نمايند، مشروط به اينكه دعوي با اساس ... باشد.''
شعبه عرايض بايد با بررسي دلايل دعوي ، عقيده خود را در اين مورد با استدلال ارائه نمايد. بديهي است اگر شعبه عرايض عقيده بر بي اساس بودن دعوي داشته باشد ، از تعيين وكيل خودداري و تقاضا را رد مي نمايد. متقاضي مي تواند بر اساس ماده ۳۹ آئين¬نامه قانون وكالت در ظرف مهلت ۱۰ روز از ابلاغ قرار رد تقاضاي مزبور به هيات مديره كانون وكلا شكايت نمايد.راي هيات مديره قطعي است.

مرحله ۳- بررسي پيشرفت دعوي :
مستندا به ماده ۴۱ آئين¬نامه قانون وكالت ،'' شعبه عرايض پس از وصول عرض حال به طريق ذيل اقدام خواهد نمود :
... اگر عرضحال كامل باشد، عقيده خود را در پيشرفت دعوي خواهد نوشت. در صورتي كه پيشرفت داشته باشد ، آن را به شعبه قضائي تسليم خواهد كرد. شعبه قضائي وكيلي را براي او معين مي نمايد.''
اگر شعبه عرايض عقيده بر عدم پيشرفت دعوي داشته باشد ، از تعيين وكيل خودداري و تقاضا را رد مي نمايد. متقاضي مي تواند بر اساس ماده ۳۹ آئين¬نامه قانون وكالت در ظرف مهلت ۱۰ روز از ابلاغ قرار رد تقاضاي مزبور به هيات مديره كانون وكلا شكايت نمايد.راي هيات مديره قطعي است.

ج- شعبه قضائي:
در صورتي كه تقاضاي معاضدت حائز كليه شرائط شكلي و ماهوي باشد ، جهت تعيين وكيل معاضدتي به شعبه قضائي تسليم مي شود. شعبه نسبت به انتخاب وكيل معاضدتي اقدام و ابلاغات را در سه نسخه صادر مي¬نمايد. ( مواد ۴۱ و۴۲ آئين¬نامه قانون وكالت )
بطور خلاصه از لحاظ شكلي تقاضائي كامل است كه،
۱- اعسار متقاضي ثابت شده و مدارك آن ضم تقاضا شده باشد .
۲- رونوشت مدارك دعوي ضم تقاضا باشد.
۳- دعوي مربوط به خود متقاضي باشد.
و از لحاظ ماهوي ،
۱- مقصود متقاضي ، شرخري و سوءاستفاده نباشد .
۲- دعوي با اساس باشد .
۳- امكان پيشرفت دعوي وجود داشته باشد .

وظايف وكيل معاضدتي:
۱- تنظيم وكالتنامه و قرارداد حق¬الوكاله معاضدتي به نام معاضدت قضائي
۲- ارسال نسخه دوم به دبيرخانه معاضدت قضائي
۳- وصول خمس حق¬الوكاله در صورتي كه موكل محكوم¬له واقع شود و ايصال آن به صندوق كانون يا اثبات عدم دريافت حق¬الوكاله. ( ماده۴۷ آئين¬نامه قانون وكالت )
۴- مطلع كردن شعبه قضائي از جريان كار. ( مواد ۴۳و ۴۴ آئين¬نامه قانون وكالت)

خلاصه
بنا بر مراتب فوق لازم است در كانونهاي وكلا به معاضدت قضائي توجه خاص مبذول گردد تا از يك طرف واجدين شرايط از اين خدمت محروم نگردند و از طرف ديگر با دقت تمام جلوي سوء استفاده كنندگان از اين خدمت گرفته شود ، تا خداي ناكرده وكيل وسيله دفاع از باطل نگردد و وقت خود و دادگستري را با دعاوي بي اساس متقاضيان هدر ندهد.
براي نيل به اين اهداف لازم است موسسه معاضدت قضائي به شرح فوق و بر اساس طرح پيوستي شماره يك سازماندهي گردد ، و اين ميسر نيست مگر اينكه دبيرخانه و شعب عرايض و قضائي داخل در ساختار موسسه معاضدت قضائي گردد. و همچنين پذيرش دقيقا بر اساس مفاد قانون باشد . براي سهولت كار فرم پذيرش تهيه و پيوست شده است .

داراب حقي پور
haghipour@gmail.com


كانون وكلاي دادگستري آذربايجانغربي
دايره معاضدت قضايي (شعبه عرايض)



نظر به اينكه آقاي / خانم .............................. فرزند ................ به شماره شناسنامه .................
صادره از .................................. متولد ................................ با تحصيلات ...............................
شاغل درآدرس ................................. با عنوان .............. تلفن محل كار .............................
اقامتگاه ................................................................................................. تلفن .......................
با تقديم يك برگ درخواست و فتوكپي دادخوست و ضمائم مربوط در ...... برگ ، درخواست تعيين وكيل معاضدتي از اين كانون نموده است ، شعبه عرايض مستنداً به قانون وكالت مصوب ۱۳۱۵ و آئين نامه قانون فوق الذكر مصوب ۱۳۱۶ ، به شرح ذيل رسيدگي و اتخاذ تصميم مي نمايد .

رسيدگي شكلي :
۱- براساس ماده ۲۴ قانون وكالت ، درخواست ، مربوط به شخص متقاضي است . بله         &#۶۱۵۵۴;        خير&#۶۱۵۵۴;
۲- اعسار متقاضي احراز شده و دلايل مثبته ضم درخواست است .                 بله         &#۶۱۵۵۴;        خير&#۶۱۵۵۴;
۳- فتوكپي مصدق دادخواست و دلايل و ضمائم دعوي ضم درخواست است . بله         &#۶۱۵۵۴;        خير&#۶۱۵۵۴;
بر اساس ماده ۳۷ آئين نامه قانون وكالت
نتيجه :
۱-        درخواست معاضدت از لحاظ شكلي صحيح است .                  بله &#۶۱۵۵۴;        خير&#۶۱۵۵۴;
۲- مستنداً به ماده ۴۱ آئين نامه قانون وكالت به علت نقص در مورد۱ &#۶۱۵۵۴; ۲ &#۶۱۵۵۴; ۳ &#۶۱۵۵۴; ، دفتر ، اخطار رفع نقص مقيد به ۱۰ روز صادر و به متقاضي ابلاغ گردد.متقاضي مي تواند بعد از رفع نقص مجدداً تقاضاي خود را به
دبير خانه تقديم نمايد .

رسيدگي ماهوي :
۱-        برطبق ماده ۲۴ قانون وكالت ، دعوي با اساس است .                                 بله         &#۶۱۵۵۴;        خير&#۶۱۵۵۴;
استدلال.....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
۲-        مستنداً به ماده ۴۱ آئين نامه قانون وكالت دعوي پيشرفت دارد.                         بله         &#۶۱۵۵۴;        خير&#۶۱۵۵۴;
استدلال.....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
۳-        مستنداً به ماده ۳۸ آئين نامه قانون وكالت ، مقصود متقاضي سوء استفاده و شرخري است . بله         &#۶۱۵۵۴;        خير&#۶۱۵۵۴;
استدلال.....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

نتيجه
الف :
۱-        نظر به اينكه دعوي فاقد اساس است مستنداً به ماده ۲۴ قانون وكالت و ماده ۴۱ آئين نامه قانون وكالت ، با درخواست معاضدت نامبرده موافقت نمي گردد .
۲-        نظر به اينكه دعوي فاقد پيشرفت است ، مستنداً به ماده ۴۱ آئين نامه قانون وكالت ، با درخواست معاضدت نامبرده موافقت نمي گردد .
۳-         نظر به اينكه در دعوي مطروحه مقصود متقاضي سوء استفاده است ، مستنداً به ماده ۲۴ قانون وكالت و ماده ۴۱ آئين نامه قانون وكالت ، با درخواست معاضدت نامبرده موافقت نمي گردد .
توجه : مستنداً به ماده ۳۹ آئين نامه قانون وكالت ، متقاضي مي تواند ظرف ۱۰ روز به هيات مديره شكايت كند . راي هيات مديره قطعي است .

ب: با توجه به رسيدگيهاي شكلي و ماهوي انجام يافته به شرح فوق ، درخواست متقاضي كامل است .

نام و نام خانوادگي وكيل شعبه عرايض ..........................                                        امضاء

رئيس محترم شعبه قضائي نظر به موافقت اين شعبه با درخواست نامبرده ، پرونده در اجراي ماده ۴۱ آئين نامه قانون وكالت جهت تعيين وكيل معاضدتي عيناً‌به حضور ايفاد مي گردد .

رئيس شعبه عرايض ...................................                                                         امضاء


 *English
Lawyer Search <  
Francias* 

 *كانون جهاني (IBA)
اتحاديه كانونها
 *مصوبات
 *مجمع عمومي
 * شوراي اجرائي
 *كميسيون‌انفورماتيك

كانونهاي وكلا
 *مركز
 *فارس
 *آذربايجان شرقي
 *آذربايجان غربي
 *اصفهان
 *مازندران
 *خراسان
 *گيلان
 *قزوين
 *كرمانشاه و ايلام
 *خوزستان
 *همدان
 *قم
 *كردستان
 *گلستان
 *اردبيل
 *مركزي
 *بوشهر
 *زنجان
 *لرستان
 *کرمان


امور وكلا و كارآموزان  *فهرست اسامي
 *مصوبات كانون
 *كميسيون حقوقي
 *كارآموزي و اختبار
 *آزمون وكالت
 *نظرات وكلا

طرح‌ها و لوايح وكالت
 *كتابخانه
 *مقالات حقوقي
 *مجله حقوقي
 *نشريه داخلي

منابع حقوقي
 *بانك قوانين
 *آراء قضائي
 *نظرات مشورتي
 *لوايح و اوراق
 *مراجع رسيدگي
 *پرسش و پاسخ

سايتهاي‌اطلاع‌رساني
 *حقوقي و داخلي
 *حقوقي خارجي
  لطفا برای مشاهده بهتر تارنما قلم فارسی موجود را دریافت کنید.  كاوش پيشرفته
All Rights Reserved.
© 2003 Iranian Bar Associations Union
No. 3, Zagros St., Argentina Sq., Tehran, Iran
Phone: +98 21 8887167-9     Fax: +98 21 8771340    
Site was technically designed & developed by Nima Norouzi