لطفا برای مشاهده بهتر تارنما قلم فارسی موجود را دریافت کنید.  كاوش پيشرفته
خبرنامه الكترونيكي سايت از مرداد ۱۳۸۲ تا خرداد ۱۳۸۸

قسمت دوم از خرداد ۱۳۸۸ تا مهر ۱۳۹۰


قسمت سوم از مهر ۱۳۹۰ تا كنون
(صفحه۷۸)

فهرست اصلي
فهرست:

  * اجراي حكم اعدام صدام حسين
-------------------------------------------------------------



  * اجراي حكم اعدام صدام حسين

ديدگاه كارشناسان حقوقي
                                       
بامداد روز شنبه صدام حسين كه بعد از ربع قرن حكومت مستبدانه، تجاوز نظامي به كشورهاي همسايه از جمله ايران و كويت و جنايات ضد بشري از جمله كشتار كردهاي عراقي با سلاح‌هاي شيميايي را در كارنامه خود دارد، به دار مجازات آويخته شد.


اگرچه انتشار خبر اعدام اين جنايتكار كه دستش به خون بسياري از مردم عراق و ايران آلوده است، امواج شادي را به ويژه در بين هموطنانمان ايجاد كرد، اما مردم ايران كه سابقه‌جنگ تحميلي با عراق و جنايات صدام را در ذهن دارند، فراموش نخواهند كرد كه جلسات دادگاه صدام در چه شرايطي برگزار و حكم اعدام او با چه سرعتي صادر و اجرا شد. حاميان صدام در جنگ هشت ساله عليه ملت ايران، با جلوگيري از طرح اتهامات صدام در قبال جنگ عليه ايران، تلاش كردند پرسش‌هاي ملت ايران از عامل كشتار بسياري از زنان مردان و كودكان اين آب و خاك را براي هميشه بي پاسخ بگذارند.


سرنوشت صدام عبرتي براي جنايتكاران تاريخ معاصر است

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، علاءالدين بروجردي رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي در واكنش نسبت به اعدام صدام، اظهار داشت: به ملت بزرگ ايران به ويژه خانواده معظم شهداء و جانبازان و مفقودين و آزادگان تبريك مي‌گويم كه عامل اصلي جنايت‌هاي متعدد عليه مردم ما و به شهادت رساندن بهترين جوانان ما به درك واصل شد.

وي ادامه داد: جنايت صدام محدود به ايران نبود. وي حتي به كساني كه در دوران جنگ كمكش كردند نيز رحم نكرد. جنايت صدام در حلبچه يكي از ننگين‌ترين جنايت‌هاي تاريخ معاصر است.

وي با بيان اين كه '' محاكمه‌ي صدام و سرنوشت وي با اعمال نفوذ آمريكايي‌ها رقم خورد و آن‌ها تا آخرين روزها وي را در اختيار داشتند و كنترل كردند'' افزود: طبيعتا محاكمه وي در چارچوب محدودي صورت گرفت ولي اصل سرنوشت صدام عبرتي در تاريخ معاصر است.

بروجردي خاطرنشان كرد: ما از يك طرف عزت امام راحل را در طول دوران تبعيد پانزده ساله در عراق و زندگي شرافتمندانه و عزتمندانه ايشان را داريم. مبارزات ايشان عليه طاغوت و فرياد حتي عليه رژيم عراق در دوراني كه به اخراج ايرانيان مقيم آن‌جا اقدام كرده بودند و بعد هم در زماني كه جنگ تحميلي اتفاق افتاد فراموش نشدني است. از سوي ديگر صدام در اوج غرور و با كمك همه قدرت‌هاي آن روز جهان عليه جمهوري اسلامي ايران ، بسيج شد ولي نتوانست كاري كند. ملت ايران و امام راحل و نظام جمهوري اسلامي ايران، علي‌رغم خسارت‌هاي فراواني كه تحمل كردند، برنده جنگ تحميلي بودند و از دفاع مقدس نيز سرافراز بيرون آمدند.

رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي ادامه داد: در مقابل صدام شكست‌هاي متعددي را در دوران جنگ متحمل شد؛ فتح خرمشهر نقطه عطف پيروزي‌هاي جمهوري اسلامي ايران در جنگ تحميلي و به اسارت درآمدن هزاران سرباز و افسر بعث عراق نشان شكست رژيم بعث و شخص صدام در اين اقدام احمقانه بود كه عليه مردم ايران انجام داد.

وي حمله صدام به كشور كويت را نيز يادآور شد و اظهار داشت: عي‌رغم همه‌ي كمك‌هاي اين كشور به صدام در طول جنگ تحميلي، آن را نيز مورد حمله قرار داد. امام راحل اين نكته را پيش بيني كرده و به مسوولان كويت تذكر داده بودند كه مار در آستين نپرورانيد كه شما را خواهد زد و درسخنراني‌هاي خود تاكيد كرده بودند كه روزي به شما حمله خواهد كرد.

وي هم‌چنين يادآور شد: جنايت صدام عليه مردم عراق؛ حمله شيميايي به مردم مظلوم حلبچه نمونه بارز آن است. به شهادت رساندن هزاران تن از مردم بيگناه عراق در سياه چال‌هاي رژيم بعث و به شهادت رساندن چهره‌هاي برجسته مذهبي ، علمي و علماي بزرگي همانند آيت‌الله صدر - كه چهره بسيار برجسته علمي و جزو علماي بزرگ بود- و خواهر فاضله ايشان مرحوم بنت الهداء و همين‌طور ديگر علما مانند آيت‌الله بروجردي كه در نجف بودند مجموعه‌اي عظيم از جنايت صدام عليه ملت عراق و نقض فاحش حقوق بشر را به اثبات رساند.

بروجردي گفت: صدام كارنامه‌اي سياه و قطور در طول دوران چند ده ساله حاكميت توام با ديكتاتوري در عراق داشت. البته امروز اين سوال به جد مطرح است كه چرا علي‌رغم اين همه جنايت عليه ملت ايران و ملت عراق و همه ملت‌هاي منطقه، اين‌گونه محدود محاكمه شد و محاكمه‌ي وي - در مقايسه با ديگر جنايتكاران معاصر مثل ميلوسويوچ يا پينوشه كه در اجلاس‌هاي بين‌المللي محاكمه شدند - جنبه‌ي بين‌المللي نداشت.

رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي گفت: صدام را بسيار محدود و با نظارت آمريكايي‌ها و بدون باز كردن پرونده جناياتش محاكمه كرده و به سرعت به دست اعدام سپردند، شايد به اين دليل كه بسياري از جنايت‌هاي صدام با كشورهاي غربي و به خصوص آمريكايي و هم‌چنين كشورهاي اتحاديه اروپا گره خورده بود.

وي يادآور شد: تكنولوژي ساخت سلاح‌هاي شيميايي و ميكروبي را كشوري مانند آلمان در اختيار عراق قرار داد. آمريكايي‌ها نيز نقش برجسته‌اي در تحريك صدام در آغاز جنگ تحميلي داشتند و كمك‌هاي گسترده‌اي را به اين جنايتكار جنگي و ديكتاتور داشتند. همين‌طور كشوري مانند اتحاد جماهير شوروي سابق و حتي كشوري مانند فرانسه نيز در اين كمك‌ها دخالت داشتند، و همه‌ي اين كشورها به همين دليل اجازه ندادند كه بسياري از اين مسايل به پاي محاكمه كشيده شده، علني و اعلام شود.

وي تاكيد كرد: در هر صورت سرنوشت صدام نشان داد كه حتي اگر قدرت‌هاي بزرگ جهاني نيز از يك جنايتكار و ديكتاتور حمايت كنند سرنوشت جنايتكاري و ديكتاتوري همين خواهد بود كه صدام پيدا كرد.



پرونده‌ي صدام بايد در يك محكمه‌ي بي‌طرف بين‌المللي مورد رسيدگي قرار مي‌گرفت


دكتر يوسف مولايي نيز در پي اعدام صدام با تاكيد براينكه دادگاه رسيدگي‌كننده به اتهامات صدام در مسير اجراي عدالت نبود و در پي اهدافي خاص بود، اظهار داشت: دادگاه رسيدگي‌كننده به پرونده‌ي صدام دادگاهي بسيار اختصاصي و با شرايط خيلي خاص بود كه براي تامين هدف سياسي و امنيتي يك چارچوب شبه قضايي به خود گرفته بود.

وي خاطر نشان كرد: در اين دادگاه از سير دادرسي تا حصول نتيجه اگر به دنبال عدالت و كشف حقيقت باشيم كاري غيرمنطقي است و اين دادگاه به هيچ وجه در مسير اجراي عدالت نبود.

وي درباره‌ي رسيدگي به عناوين اتهامي صدام در اين پرونده گفت: براي اين‌كه توجيهي براي اعدام و از بين بردن صدام وجود داشته باشد دو نمونه‌ي ساده داخلي كه به راحتي قابل اثبات بوده را مطرح كرده تا پرونده را جمع كنند.

مولايي با بيان اين‌كه بخش ديگري از اتهامات كه به رفتار و عملكرد صدام برمي‌گردد و داراي جنبه‌ي كيفري است با مرگ وي قابل پي‌گيري نيست، افزود: جريان رسيدگي به اتهامات افرادي كه در به وجود آوردن اين جنايات با صدام همكار بودند، ادامه دارد ولي بدون صدام دادگاه خيلي پربار نخواهد بود؛ چون تمام متهمان مي‌توانند به راحتي اتهامات را از خودشان رد كنند و بگويند به دستور صدام اين كار را انجام دادند و به نوعي مفري براي رفع مسووليت پيدا كنند.

وي درباره‌ي چگونگي پي‌گيري شكايت ايران از صدام در اين دادگاه گفت: طبق اساسنامه اين دادگاه، بقيه‌ي اتهامات عليه دستگاه سياسي و اداري صدام به نوعي ادامه پيدا مي‌كند ولي جنبه‌ي سمبليك خواهد داشت و بعد از اعدام صدام خيلي به آن توجهي نخواهد شد.

اين حقوقدان، ورود ايران به اين دادگاه را به مصلحت ندانست و افزود: دولت ايران نمي‌تواند وارد اين دادگاه شود. اشخاص حقيقي ايراني كه از جنايات صدام صدمه ديدند از قبيل اسراي جنگي، مصدومان بمباران شيميايي، قربانيان جنگ تحميلي مي‌توانند در اين دادگاه شكواييه‌شان را مطرح كنند كه با فقدان صدام و اعدام‌هاي اطرافيان وي در روزهاي آتي اين دادگاه حتي اعتبار كمرنگش را از دست خواهد داد.

وي گفت: پرونده‌ي صدام را بايد در يك محكمه‌ي بي‌طرف بين‌المللي مورد رسيدگي قرار مي‌دادند تا ايران در آن‌جا مي‌توانست وارد شود.



با توطئه آمريكا، بخش بزرگي از پرونده صدام همراه وي مدفون شد

سعيد ابوطالب، نماينده‌ي مردم تهران در مجلس نيز در واكنش نسبت به خبر اعدام صدام، تصريح كرد: اگر صدام مي‌ماند، ارتباطش نه تنها با كشورهاي بزرگ غربي مثل آمريكا، فرانسه و آلمان آشكار مي‌شد، بلكه ارتباط عراق با سران كشورهاي عربي كه هنوز در اين كشورها حاكمند و به غرب وابسته‌اند نيز مشخص مي‌شد.

وي ادامه داد:آمريكايي‌ها با شناختي كه از قوانين قضايي عراقي‌ها بدست آوردند، دادگاه صدام را به نحوي مديريت كردند كه تقدم و تاخر جنايات صدام در محاكمه وي و رسيدگي به اتهاماتش در نظر گرفته نشود. زيرا اتهام اقدام و جنگ عليه ايران جزء اولين پرونده‌هايي بود كه مي‌بايست بررسي مي‌شد.

وي با اشاره به اولين موارد اتهامي صدام كه در دادگاه وي مورد رسيدگي قرار گرفت، درباره‌ي تاثير انتخاب اين پرونده به عنوان اولين پرونده‌هاي مورد رسيدگي گفت: به لحاظ تاريخي اين تاثير در تاريخ خواهد ماند كه يك حكومت شيعه در عراق به قدرت رسيد و صدام را به خاطر كشتار شيعيان محاكمه و اعدام كرد.

ابوطالب با بيان اين‌كه بدين ترتيب راز جنايات اصلي صدام پنهان مي‌ماند، اظهار داشت: اين امر به اختلاف قومي و مذهبي در عراق دامن مي‌زند.

نماينده مردم تهران ادامه داد: به اين ترتيب اتهام بزرگ صدام مبني بر وضعيت نامشخص ۷ ميليون مفقودالاثري كه در عراق در طول مدت حكومت صدام مفقود شدند و عده‌ي زيادي از آنها از اهل تسنن، كردها و تركمن‌ها بودند، با صدام مدفون شد.

عضو هيات رييسه‌ي فراكسيون ايرانيان خارج از كشور با بيان اين‌كه جمهوري اسلامي ايران در مقايسه با ۲۰ سال پيش به يك قدرت منطقه‌اي تبديل شده است، افزود: علاوه بر آمريكا خيلي از كشورها مايل نبودند كه صدام محاكمه شود. يعني در كنار آمريكا و كشورهاي اروپايي كه در جنگ عراق عليه ايران، ياري‌گر صدام بودند بسياري از كشورهاي عربي نيز مايل نبودند كه صدام محاكمه شده و اتهاماتش به طور واضح بررسي شود.

عضو كميسيون فرهنگي مجلس با تاكيد بر اين‌كه نبايد شيريني اين اتفاق بزرگ را در كام مردم ايران، عراق، كويت و مردم منطقه تلخ كنيم، تصريح كرد: واقعيت آن است كه با اين توطئه آمريكا، بخش بزرگي از پرونده صدام همراه او مدفون شد.

ابوطالب حقوق ايران را قابل پيگيري دانست و در عين‌حال گفت: ما هميشه تاريخ از اغلب كشورهاي اروپايي، آمريكايي‌ها، انگليسي‌ها و غربي‌ها طلبكار خواهيم ماند و براي استيفاي حقوق خود بايد صاحب قدرت باشيم.



هدف از اعدام صدام روشن نشدن ابعاد جنايات وي بوده است

جواد طهماسبي دكتراي حقوق جزا و جرم‌شناسي نيز با تاكيد بر اينكه اگر چه مجازات صدام موجب خرسندي است اما بايد ابعاد جنايات وي مشخص مي‌شد، اظهار داشت: جنايات صدام علاوه بر اين‌كه جنبه‌ي داخلي دارد و وي در داخل عراق مرتكب جنايات متعددي شده است داراي جنبه بين‌المللي نيز هست.

وي افزود: چهار دسته جنايت وجود دارد كه حقوق بين‌المللي آن‌ها را جنايات عرفي مي‌داند و در تمامي كشور‌ها قابل تعقيب هستند. اين جنايات شامل جنايات جنگي، ضد بشريت، تجاوز به ارض و نسل‌كشي است كه صدام علاوه بر جنايات داخلي كه بر اساس مقررات داخلي عراق مورد تعقيب است، هر چهار دسته از جرايم بين‌المللي مهم را نيز مرتكب شده است.

طهماسبي ادامه داد: انتظار اين بود كه صدام به خاطر تمامي جناياتش مورد تعقيب قرار مي‌گرفت. همان‌طور كه سازمان ملل در اجراي فصل هفتم منشورش براي كشورهايي چون رواندا و يوگسلاوي سابق دادگاه‌هاي موقت تشكيل داد، بهترين شيوه براي محاكمه‌ي صدام تشكيل يك دادگاه خاص مثل ميلوسوييچ بود كه مرتكب جناياتي در بوسني و هرزگوين و يوگسلاوي سابق شد و تحت تعقيب قرار گرفت. صدام هم بايد به همان شكل تحت تعقيب قرار مي‌گرفت؛ اما متاسفانه دادگاهي كه براي محاكمه اين شخص تشكيل شد دادگاه اختصاصي بود كه در داخل عراق صدام را به اتهام جرايم موجود و به موجب قوانين داخلي و نه بين‌المللي تحت تعقيب قرار داد.

طهماسبي كه به عنوان مدير كل تدوين لوايح قوه قضاييه نيز فعاليت دارد، گفت: اگر همانند يوگسلاوي و رواندا يك دادگاه بين‌المللي براي محاكمه صدام از سوي سازمان ملل و به موجب منشور اين سازمان تشكيل مي‌شد، مي‌توانست تمامي جنايات صدام را تحت تعقيب قرار داد و چون سازمان ملل يك مرجع بين‌المللي بود كشور‌هايي مثل ايران و كويت كه قرباني جنايات اين فرد بودند مي‌توانستند به راحتي طرح شكايت كرده و ماهيت اعمال و جنايات بين‌المللي را مشخص كنند و هم‌دستانش را نيز شناسايي كنند و حتي فروشندگان ابزار‌هاي جنگي ممنوعه را كه به موجب كنوانسيون‌هاي لاهه و ژنو بهره‌گيري از آنها در جنگ ممنوع است و در مواردي هم جنايات جنگي تلقي شده، شناسايي كنند.

وي تصريح كرد: متاسفانه دادگاه عراق صرفا به اتهام خاص الدجيل در سال ۱۹۸۲ پرداخت و قبل از اينكه ساير جنايات مهم و بين‌المللي صدام كه مي‌توانست بسياري از مسايل و ارتباطات آن زمان را با دولت‌هاي ابرقدرت كه امروزه عليه كشور‌هاي ضعيف به خصوص مسلمانان برنامه‌هايي دارند، مشخص كند. هم چنين اين امر مي‌توانست ابزار حداقل سياسي قوي براي پيشبرد برنامه‌هاي كشورهايي چون ايران باشد اما به خاطر جلوگيري از روشن شدن ابعاد مختلف اين جنايات به اين شكل سريعا به يك اتهام محاكمه و محكوم و به دار آويخته شد.

طهماسبي ادامه داد: در واقع مرده يا زنده بودن شخصي چون صدام خيلي موضوعيت ندارد. آنچه مهم است محاكمه ماهيت شنيع اعمالي است كه وي، همدستانش و دولت‌هايي كه صدام را تحريك كردند، انجام دادند و بايد ابعاد اين اعمال مشخص مي‌شد وگرنه به مجازات رساندن صدام شايد كار مهمي نباشد.

وي تصريح كرد: اگر صدام زنده مي‌ماند و به تمام جنايات مهمي كه مرتكب شده بود، پرداخته و ابعاد آن روشن مي‌شد بهتر از آن بود كه سريعا كشته شود اگرچه از لحاظ احساسي همه ما از به مجازات رسيدن يك جنايتگار جنگي خرسنديم اما از ديدگاه حقوق بين‌المللي و منافع كشور، بهتر بود ابعاد جنايات صدام مشخص مي‌شد.

طهماسبي در پاسخ به اين سوال كه با توجه به ۵۰۰ مورد اتهام وارده به صدام و پرداختن دادگاه عراق به يك نمونه از آن و سپس صدور حكم اعدام، آيا چنين مجازاتي بر اساس مسايل حقوقي درست است، بيان داشت: آنچه براي ايران، كويت يا تمامي افرادي كه قرباني جنايات صدام بودند، مهم است، روشن شدن ابعاد مختلف اين جنايات بود يعني تحريك‌كنندگان، همدستان، فروشندگان سلاح‌هاي ممنوعه و همه اين‌ها بايد شناسايي و مجازات مي‌شدند نه فقط صدام. اگر ما صرفا به بحث مكافات‌دهي يك مجرم نگاه كنيم بالاتر از اعدام مجازاتي نيست. حال اين كه اين مجازات به اتهام يك يا چند جرم باشد، اما هدف از اين كه صدام را به اتهام يك جرم اعدام كردند اين بود كه مانع از روشن شدن ابعاد ساير جنايات شوند چرا كه اگر ابعاد جناياتي چون تجاوز ارضي به ايران و كويت و غيره مشخص مي‌شد ممكن بود كشوري مانند ايران بتوانند عليه ساير مجرمان طرح دعوي كند و حداقل از لحاظ سياسي و مطالبه خسارت در مراجع بين‌الملي بتواند از احكامي كه عليه اين افراد صادر شده براي احقاق حق خود استفاده كند.

وي در ادامه درخصوص عملكرد دادگاه عراق در قبال قوانين بين‌المللي بيان داشت: ايراد اول اين محاكمه آن است كه مجامع بين‌المللي نخواستند ابعاد مختلف جنايات مهم صدام مورد رسيدگي قرار بگيرد لذا اقدامي براي تشكيل دادگاه بين‌المللي نكردند. اين يك دادگاه داخلي بود و بر اساس قوانين داخلي‌اش به بررسي اين اتهامات پرداخت علي القاعده همين دادگاه هم بايد به تمامي شكوائيه‌هاي مطرح شده رسيدگي مي‌كرد و بعد به اجراي حكم مي‌پرداخت. چون رسيدگي به شكايات فردي علاوه بر اعمال مجازات حائز اهميت‌هاي ديگري هم هست. اگر كسي عليه صدام طرح شكايت كرده و جرم وي را اثبات كند مي‌تواند بر اساس آن مطالبه خسارت هم كند و مي‌توان حال كه صدام كشته شده از اموال وي يا بيت‌المال عراق خسارت را مطالبه كرد.

وي گفت: با كشته شدن صدام زمينه رسيدگي‌ها از ميان رفت و اين موجب تضييع شدن حقوق قربانيان شده است.


اعدام صدام در ميان مدت در كاهش ناامني‌هاي عراق تاثير خواهد گذاشت سرويس: مجلس

رضا طلايي‌نيك عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس نيز با تاكيد بر اين‌كه اعدام صدام در ميان مدت در كاهش ناامني‌هاي عراق تاثير خواهد گذاشت، گفت: بخشي از ناامني‌هاي عراق ناشي از تحرك عوامل بعثي با حمايت‌هاي خارجي است كه اعدام صدام موجب كاهش تدريجي روحيه و تحرك آنها در ايجاد ناامني‌هاي عراق خواهد شد.

وي همچنين با بيان اين‌كه تنها با اعدام صدام ناامني‌هاي عراق ساماندهي نمي‌شود، گفت: اعدام صدام موجب خواهد شد تا بخشي از علل و عوامل مستقيم ناامني‌ها در عراق به مرور زمان و تدريجي تعديل پيدا كند.

وي با اشاره به اين‌كه آمريكا از مراحل جستجو، دستگيري، محاكمه و اعدام صدام به دنبال مديريت عمليات رواني و سياسي به سود خود بوده است، تصريح كرد: آمريكايي‌ها با روش‌هاي پيچيده و سازوكارهاي مستقيم و غيرمستقيم به دنبال مديريت فرآيند جستجو، دستگيري، محاكمه و اعدام صدام براي كنترل آثار و عوارض اين پروژه بوده‌اند.

طلايي‌نيك با بيان اين‌كه آمريكايي‌ها براي رسيدن به اين پروژه سه هدف مكمل را دنبال مي‌كنند، تصريح كرد: كنترل اتهامات و مطالب مرتبط با جنايات صدام توام با بهره‌برداري سياسي براي نشان دادن موفقيت آمريكا در حذف صدام و منطقه و پيشگيري از مطرح شدن ساير عوامل موثر در سقوط و حذف صدام از اهداف اين پروژه است.

وي ادامه داد: با توجه به حمايت و مشاركت پيچيده و پنهاني آمريكا از جنايات صدام به ويژه در جنگ تحميلي ايران و عراق و جنگ كويت، يكي از اهدافي كه آمريكا از مديريت دستگيري تا اعدام صدام دنبال مي‌كنند جلوگيري از انعكاس اعترافات و حقايق تاريخي در اين زمينه بوده است.

طلايي‌نيك با تاكيد بر اين‌كه با توجه به ناكامي‌هاي سياسي و امنيتي آمريكايي‌ها در عراق، آمريكايي‌ها با كنترل ابعاد دستگيري و اهداف صدام به دنبال بهره‌برداري تبليغاتي از اين موضوع هستند، اظهار داشت: آنها با كنترل‌هاي چندگانه‌ي مستقيم و غيرمستقيم حفاظتي، رسانه‌اي و قضايي نسبت به نگهداري و محاكمه و اعدام صدام به دنبال حذف عوامل اصلي سقوط صدام به ويژه كمرنگ كردن نقش مردم در افكار عمومي هستند.

عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي ادامه داد: آمريكا در مراحل گوناگون جستجو، دستگيري، زندان، محاكمه و اعدام صدام حداكثر بهره‌برداري سياسي و عمليات رواني را به نفع خود دنبال مي‌كرده تا با بهره‌برداري از مراحل دستگيري تا اعدام صدام و كنترل اين فرآيند بخشي از ناكامي‌هاي سياسي و امنيتي خود را در عراق سرپوش بگذارند.




دادگاه مي‌تواند بعد از مرگ صدام به ساير شكايات رسيدگي كند

نبي‌الله احمدلو وكيل دادگستري نيز با اشاره به اجراي حكم اعدام صدام بر اين نكته كه دادگاه عراق مي‌تواند حتي بعد از مرگ صدام به ساير شكايات عليه وي نيز رسيدگي كند ، تاكيد كرد و محاكمه و اعدام صدام را بحثي مهم و بين‌المللي توصيف و افزود: اصل مساله محاكمه صدام رسيدگي به يك جنايت جنگي، كشتارجمعي و كشتار عليه ملت عراق و همسايگانش به شمار مي‌رود.

وي با بيان اين‌كه دادگاه داخلي عراق صلاحيت لازم را جهت رسيدگي به جنايات داشته است، گفت: مساله‌ي بررسي تمامي جرايم صدام بايد از لحاظ سياسي و حقوقي مورد بررسي قرار گيرد. از لحاظ حقوقي وي مستحق مجازات بود و صرف‌نظر از ساير اتهامات، اتهام كشتار مردم روستاي الدجيل در سال ۱۹۸۲ براي قتل و اعدام وي كافي بود.

احمدلو خواهان بررسي كليه‌ي جنايات صدام و كشتار مردم كرد، حلبچه، جنگ عليه ايران و كويت شد و ادامه داد: رسيدگي به تمامي اين جنايات مستلزم ادامه‌ي كار دادگاه بود و چه بسا پيگيري جنايات صدام مي‌توانست ارتباط آن را با داخل و خارج فاش كند؛ مثل كساني كه حاميان سياسي و تسليحاتي وي بودند.

اين وكيل دادگستري تاكيد كرد: به نظر من اصل قضيه اعدام صدام درست است اما از لحاظ سياسي به نظر مي‌رسد كه مردم و دولت عراق احساس كردند كه ادامه اين محاكمه چه بسا اگر به چندين بار اعدام محكوم شود عملي نشود و با فشار دولت‌هاي اشغالگر ادامه محاكمه احتمالا لوث مي‌شد يا احتمالا به نفع صدام بود.

وي افزود: دولت عراق تشخيص داد كه اعدام صدام هم به نفع امنيت كشور است و هم صدام نمي‌تواند از مجازات بگريزد و معتقديم كه اين امر تاثير مستقيمي در وضعيت امروز تروريست‌ها در عراق داشته باشد.

وي در توضيح اين مطلب كه نظر حقوقي درخصوص عدم رسيدگي به ساير اتهامات عليه صدام درباره‌ي جنگ عليه ايران و كويت چيست؟ تصريح كرد: در محاكمات حتما حضور جنايتكار لازم نيست بلكه از روي مدارك و موارد مي‌توان متهم را غيابا محاكمه و به جرايم رسيدگي كرد؛ چون جرايم آن‌قدر مستند و روشن است كه جاي ابهامي در آن نيست و افكار عمومي، جوامع خواص و حقوقدانان همه بر اسناد جنايات واقفند.

احمدلو گفت: دادگاه فعلي رسيدگي به شكايات صدام مي‌تواند بعد از مرگ وي ادامه يابد؛ زيرا جنايتي كه از سوي صدام انجام شده مختص به وي نبوده و چه بسا افرادي كه در كنارش بودند و يا آنهايي كه در زمينه‌ي تسليحات شيميايي و مالي به وي كمك كرده‌اند در اين ميان پاي بسياري از شركت‌هاي خارجي به اين مساله كشيده شود؛ چون مدارك بسيار مستند است و دادگاه مي‌تواند آنها را احضار و با توجه به تاسيس دادگاه جديد جزايي دادگستري به محاكمه اين افراد بپردازد و با استناد به مدارك مستند به ادامه‌ي جنايات صدام اقدام كند.



با مرگ صدام بدهي به ايران هم قطعا به تاريخ سپرده خواهد شد

همچنين دكتر نورالدين پيرموذن سخنگوي فراكسيون اقليت مجلس در واكنش نسبت به اعدام صدام، گفت: صدام يك ديكتاتور بود و معمولا هر ديكتاتوري تا حد زيادي پرونده‌ي جنايت و كشتار دارد و مخصوصا با توجه به حمله‌ي صدام به ايران و كويت، وي پرونده‌اي داشت كه اگر مي‌خواستند يك محاكمه‌ي واقعي انجام دهند، شايد مدت‌ها طول مي‌كشيد تا به تمامي موارد جرم و جنايت صدام رسيدگي كنند.

وي ادامه داد: دستگاه ديپلماسي ما زماني كه صدام روزهاي آخر عمر حكومت خود را مي‌گذراند، نتوانست حقوق ملت ايران را از او بگيرد و به دنبال آن هم در زمان محاكمه‌ي صدام، موضوع حمله به ايران اصلا مطرح نشد و از سوي ديگر نگاه ما براي محاكمه‌ي صدام هم اين بود كه ابعاد حمله به ايران آشكار شود كه با مرگ صدام اين مساله نيز به نظر مي‌رسد در تاريخ دفن شد.

نماينده اردبيل اعلام كرد: هرچند كشتن حتي يك انسان هم دردناك است، ولي اعدام صدام هم پيغامي داشت كه بالاخره هر ديكتاتوري روزي بايد تسليم مرگ شود و قطعا در درون عراق هم اين اعدام براي ملت عراق آرامشي در بر دارد. در واقع تمام اتفاقاتي كه در درون عراق در حال شكل‌گيري است را بايد به حساب صدام نوشت؛ چرا كه معمولا بعد از فروپاشي هر حكومت ديكتاتوري و هر كشوري كه توسط فردي اداره مي‌شود، نبود آن فرد خلائي را ايجاد مي‌كند كه مدت‌ها طول مي‌كشد تا آن جامعه و كشور به ثبات و آرامش برسد.

به گفته‌ي پيرموذن، در هر حال مرگ صدام و برچيده شدن حكومت ديكتاتوري او براي منطقه‌ي خاورميانه درس‌هايي داشت كه بايد آموخته شود.

وي، حمله‌ي صدام به ايران را يكي از اشتباهات بزرگ صدام دانست و گفت: حتي تا همين روزهاي آخري كه تصميم به اعدام صدام گرفتند، وي دو كار انجام داد؛ يكي اين‌كه قرآن هميشه در دستش بود، حتي در لحظه‌هاي آخر كه اعدام مي‌شد و دوم اين‌كه مي‌گفت ايران و آمريكا مسوول مرگ وي هستند. در واقع صدام كينه‌ي خود را به كشور، ملت و دولت ايران تا روز آخر نشان داد.

نماينده‌ي اردبيل گفت: صدام نسبت به ملت و دولت جمهوري اسلامي ايران از همان روزهاي آغازين انقلاب با يك كينه‌ي عميقي برخورد كرد تا جايي كه هشت سال جنگي را بر ما تحميل و تخريب كشور ما را به همراه داشت و بدهي هزار ميليارد دلاري را نيز بر ما تحميل كرد كه متاسفانه با مرگ صدام هم اين بدهي قطعا به تاريخ سپرده خواهد شد و اين يكي از نشانه‌هاي بارز ضعف دستگاه ديپلماسي ما در پنج سال گذشته براي احقاق حق ايران بوده است.

سخنگوي فراكسيون اقليت مجلس تاكيد كرد: بعيد است كه ديگر بتوانيم حقوق خود را دريافت كنيم؛ چرا كه وقتي كه صدام در اوج قدرت بود نتوانستيم حق خود را بگيريم. چه‌طور مي‌توانيم اكنون از يك جسد بي‌خاصيت حقوق بگيريم؟

وي در ادامه تصريح كرد: احساس مي‌كنم با مرگ صدام پرونده‌ي احقاق حق ايران هم بسته شد و اميدي ندارم كه دستگاه ديپلماسي ما بتواند دلاري از هزار ميليارد دلار بدهي خسارت جنگ را بگيرد.

پيرموذن خاطرنشان كرد: تنها اين مساله را مي‌توان تاكيد كرد كه از مرگ صدام و روابط ايران با عراق بعد از پايان جنگ و آشتي با نظام ديكتاتوري صدام كه هشت سال جنگ را بر ما تحميل كرد و نزديك به يك ميليون شهيد و جانباز را بر ما تحميل كرد و دل تمامي ايرانيان و خانواده‌هاي شهدا و جانبازان را داغدار نمود و هزار ميليارد دلار بر كشور ما خسارت مالي وارد كرد، بايد درس گرفت.

به گفته وي، در روزهايي كه دنيا براي برچيده شدن رژيم صدام تصميم مي‌گرفت، رفتارها و رفت و آمدهايي بين دستگاه ديپلماسي عراق و ايران صورت گرفت كه يكي از نكات فراموش نشدني ضعف ديپلماسي ما بود كه حتي نتوانستند صدام را مجبور كنند مانند كويت از ملت بزرگ ايران به خاطر جنگ عذرخواهي كند.

عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس در پايان گفت: به هر حال مجموعه اتفاقات حمله‌ي صدام به ايران و پذيرش قطعنامه‌ي ۵۹۸ و روابط سياسي ما با صدام در روزهاي قبل از سرنگوني و برچيده شدن رژيم ديكتاتوري وي و اتفاقاتي كه در درون عراق صورت گرفت و مخصوصا اعدام صدام و برچيده شدن يك نظام ديكتاتور در قلب خاورميانه سراپا درس‌هايي دارد كه بايد دستگاه ديپلماسي ما اين پيغام‌ها را گرفته باشد كه تاريخ مجددا تكرار نشود.

گفتني است دكتر پيرموذن نماينده اردبيل، در مجلس ششم هم پيگير دريافت غرامت از عراق بود، تا جايي كه در اين مورد چندين بار وزير امور خارجه وقت را براي پاسخگويي به مجلس فرا خواند.

عذرخواهي از ملت ايران و اجراي مفاد قطعنامه ۵۹۸ و اعطاي غرامت جنگ ۸ ساله عراق عليه ايران و هم‌چنين آزادي بي‌قيد وشرط اسراي ايراني از ديگر محورهاي بود كه اين نماينده مجلس توجه به آنها را ضروري مي‌دانست.


طلب خود از عراق را بايد با شكايت به ديوان لاهه پيگيري كنيم

حسين نوش‌آبادي عضو فراكسيون اصولگرايان مجلس نيز در ارزيابي نسبت به اعدام صدام، اظهار داشت: آمريكايي‌ها فكر مي‌كردند كه صدام هر چه بيشتر زنده بماند، جنايات آنها را در حمله به ايران و كويت و هشدار شيعيان و بسياري مسايل ديگر را افشا كرده و آبروي آنها در مجامع جهاني خواهد رفت.

وي همچنين تصريح كرد: اعدام صدام در راستاي تامين منافع استكبار و آمريكايي‌ها بوده و بهتر بود اجازه مي‌دادند كه صدام در جلسات محاكمه بعدي عوامل اصلي جنايات را كه آمريكا‌يي‌ها هستند افشا كند، چون چهره استكبار و آمريكا در دنيا بيشتر مشخص مي‌شد.

به گفته وي، اعدام صدام در ظاهر، خوشحالي مردم را به همراه داشت؛ اما مانع از اين شد كه دنيا بدانند، آمريكايي‌ها تا جايي كه منافع‌شان ايجاب كند، از يك فرد حمايت و پس از آن او را معدوم مي‌كنند.

عضو كميسيون عمران مجلس اعدام صدام را درس عبرت خوبي براي همه مستبدان تاريخ ذكر كرد و گفت: همه مستبدان بدانند اگر روزي تحت حمايت سران استكبار قرار گرفتند تا وقتي از آنها حمايت مي‌شود كه منافع استكبار تامين شود؛ والا پس از آن سرنوشتي همانند سرنوشت صدام خواهند داشت.

نماينده مردم ورامين در خصوص تاثير اعدام صدام در اثبات حقانيت ايران عنوان كرد: وقتي سازمان ملل، اعلام كرد كه صدام و عراق، متجاوز بوده‌اند، براي ما اثبات حقانيت است. ولي ما نتوانستيم حداقل خسارات مادي خود را كه سازمان ملل پيش‌بيني كرده بود، از آمريكايي‌ها بگيريم، چون آنها عامل اصلي تحريك صدام بودند.

وي ادامه داد: ما از آمريكا و استكبار جهاني طلبكاريم و هنوز خود را ذي‌حق مي‌دانيم و مي‌توانيم منافع مادي از دست رفته خود را با شكايت به سازمان‌هاي جهاني و ديوان لاهه پيگيري كنيم و بگيريم.

نوش‌آبادي با تاكيد بر اين‌كه منافع معنوي كه قابل جبران نيست، ولي بايد منافع مادي خود را در مجامع جهاني مطرح كنيم، گفت: آنها صدام را اعدام كردند تا ما به منافع‌مان نرسيم و دنيا چهره حقيقي آنها را نشناسد. اما ايران مي‌تواند منافع خود را پي‌گيري قضايي كند.



ازحق ايران نمي‌توان گذشت


همچنين حجت‌الاسلام موسي قرباني نماينده مردم قائنات در تحليل نسبت به اعدام صدام كه آمريكا با هدف جلوگيري از فاش شدن حقايق آن را انجام داد، اظهار داشت: آمريكا با زيركي كامل هم حكمي را در مورد صدام داد و هم واقعيت‌ها را هم چنان مخفي نگه داشت و با صدام، آنها را دفن كرد و به اين وسيله اهداف سياسي خود را تعقيب نمود.

وي ادامه داد:روشن است كه آمريكايي‌ها نمي‌خواستند دست‌شان رو شود، لذا آمدند و كاملا يك بحث بسته مربوط به درون عراق را مطرح كردند تا در آنجا قاعدتا هيچ موضوعي غير از كشتار شيعيان مطرح نشود.

قرباني با تاكيد بر اين كه آمريكا با اين اقدام، قصد داشت بسياري از حقايق موجود فاش نشود و همراه با صدام آن را دفن كنند، تصريح كرد: اين مساله يك واقعيت بسيار روشن است، در حالي كه قضايايي مثل بمباران شيميايي حلبچه، كردهاي عراق، كويت و جنگ ايران و جنايت‌هاي مختلفي كه صدام انجام داد‌، مواردي است كه حتما اگر قرار باشد باز شود، هر بخشي از آن پر قباي آمريكايي را خواهد گرفت.

عضو هيات رييسه مجلس، در ارزيابي از اثبات حقايت ايران با اعدام صدام گفت: ايران به ويژه امام (ره) چون هميشه بر اساس حق صحبت كرده‌اند به مرور، حقانيت ايران نشان داده شده است. در بحث اعدام صدام اين هم يك برگ برنده‌اي براي ايران و منطق ايراني است كه از اول عنوان مي‌كردند، صدام متجاوز است، ولي كسي گوش نكرد و بعد هم خود آن‌ها مجبور شدند، كاري را كنند كه اگر از اول انجام مي‌دادند، به هيچ جاي دنيا خسارت وارد نمي‌شد.

قرباني در مورد چگونگي احقاق حقوق ايران و پيگيري آنها نيز تصريح كرد: ايران بايد بسنجد كه در اين مساله مصلحتش چيست و اين حق را از چه كسي و چگونه بايد بگيرند. پيرامون اين موضوع، مسايل مختلفي مطرح است كه بايد نشست و بحث كرد. به هر حال حق ايران، حق بزرگي است و مربوط به يك ملت مي‌شود و نمي‌شود از آن گذشت.

عضو كميسيون حقوقي و قضايي مجلس در پايان افزود: در اين رابطه براي احقاق حق ايران بايد همه ابعاد مساله را در نظر گرفت و همه موارد را مورد بررسي قرار داد.



××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××
صدام، ديكتاتور جنايتكاري كه به مدت ربع قرن مستبدانه بر عراق حكومت كرد و به همسايگانش از جمله ايران و كويت حمله نظامي كرد و بسياري از مردم خود عراق را با سلاح‌هاي شيميايي از پاي درآورد، سرانجام روز شنبه صبح به پاي چوبه‌ي دار كشانده و اعدام شد كه با جشن و پايكوبي بسياري از عراقي‌ها مخصوصا در مناطق شيعه نشين همراه بود. وي قبل از طلوع آفتاب امروز صبح (يكشنبه) در زادگاهش در روستاي العوجه در نزديكي تكريت دفن شد.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) به نقل از پايگاه اينترنتي المحيط، علي الندا شيخ عشيره ابوناصر - از قبايل تكريت - با اعلام اين كه صدام قبل از طلوع آفتاب امروز صبح در روستاي العوجه در نزديكي تكريت به خاك سپرده شد، در جمع خبرنگاران اظهار داشت: مراسم تدفين صدام در يك قطعه‌ي خانوادگي لحظاتي قبل از طلوع آفتاب در روستاي العوجه در نزديكي تكريت صورت گرفت.

وي افزود: در اين مراسم حدود صد تن حضور داشتند و شاهد تدفين صدام بودند.

براساس اين گزارش، جسد صدام توسط يك هواپيماي آمريكايي به تكريت انتقال داده شد.

در مراسم به خاك سپاري صدام هياتي از استان صلاح‌الدين نيز حضور داشتند و ارتش آمريكا مسووليت انتقال جسد صدام را به تكريت برعهده گرفت.

شاهدان عيني همچنان اعلام كردند، تعدادي از اعضاي عشيره صدام نيز با اجتماع در نزديكي مسجد بزرگ العوجه براي تحويل جسد وي حضور يافتند.

تلويزيون دولتي عراق صبح روز شنبه در راس اخبار خود اعلام كرد: اعدام صدام اجرا شد. صدام در پاي چوبه‌ي دار از گذاشتن سرپوش خودداري كرد و فرياد زد''الله اكبر'' و اين پاياني بر زندگي رهبر ۶۹ ساله‌ي پيشين عراق بود.

بر اساس گزارش تلويزيون عراق ''صدام تا زماني كه مرگش تاييد نشد، بر بالاي چوبه‌ي دار باقي ماند و به اين ترتيب برگ تاريكي در تاريخ عراق ورق خورد.''

در همين حال موفق الربيعي، مشاور امنيت ملي عراق به شبكه‌ي تلويزيوني العراقيه گفت: ما خواسته بوديم تا او در يك روز خاص اعدام شود.

وي درباره‌ي جزييات اعدام صدام گفت: قاضي حكم اعدام صدام را كه به صورت دست بسته در اتاق اعدام منتظر بود، قرائت كرد و زماني كه صدام در اتاق اعدام ايستاد، عكاسان و فيلم‌برداران از وي عكس گرفتند. او هيچ چيزي نخواست و قرآني را كه به همراهش بود خواست كه به عواد بندر داده شود.

وي افزود: با صدام زماني كه زنده بود با احترام برخورد شد و پس از مرگش نيز اينگونه عمل مي‌شود. اعدام صدام صد در صد عراقي بود و طرف آمريكايي هيچ مداخله‌اي در آن نداشت.

علاوه بر صدام دو تن از هم‌دستان جنايتكارش نيز به دار آويخته شدند.

در حالي كه مريم الرئيس، يك مقام رسمي از وزارت خارجه‌ي عراق كه در مراسم اعدام صدام حضور داشت از اعدام برادر ناتني‌اش، برزان ابراهيم تكريتي و هم‌چنين عواد البندر، رييس دادگاه انقلابي حكومت صدام خبر داده بود، موفق الربيعي مشاور امنيت ملي عراق و ديگر مسوولان عراقي بيانيه رسمي منتشر شده از سوي تلويزيون دولتي عراق را در اين زمينه رد كرده و تاكيد كردند كه اجراي حكم اعدام براي اين دو به بعد از عيد قربان موكول شد.

اين مقام وزارت خارجه‌ي عراق افزود: از تمام مراسم اعدام كه بين ۳۰/۵ تا ۳۰/۶ صبح روي داد، فيلمبرداري شد و اين فيلم پخش خواهد شد. يك پزشك نيز در محل اجراي حكم اعدام حاضر بود.

وي افزود: نوري المالكي، نخست وزير عراق در مراسم اعدام حضور نيافت و مشاورش اين مراسم را از نزديك نظاره‌گر بود.

صدام و ابراهيم تكريتي و عواد بندر در تاريخ پنجم نوامبر از سوي دادگاه عالي عراق به اتهام جنايت عليه بشريت در پرونده‌ي الدجيل مجرم شناخته شده و به اعدام با چوبه‌ي دار محكوم شدند.

اين در حالي است كه نوري مالكي حكم اعدام صدام را امضا كرد.

از سوي ديگر سامي العسگري، مشاور سياسي نوري المالكي، نخست وزير عراق نيز گفت: صدام در لحظه‌اي كه از سلول‌اش در زندان نظامي آمريكايي بيرون آورده شد، مقاومت مي‌كرد اما در آخرين لحظات زندگي‌اش هيچ مقاومتي از خود نشان نداد.

صدام قبل از اعدام لباسي سراسر مشكي به تن داشت. كمي پيش از اعدام وي كلاهش برداشته شد و از او سوال شد كه آيا چيزي مي‌خواهد كه او پاسخ منفي داد. صدام پس از يك روحاني مسلمان سني دعايي را تكرار كرد و از گذاشتن سرپوش خودداري كرد و به هنگام انداختن طناب به دور گردنش فرياد الله‌اكبر سرداد و گفت ''عراق پيروز خواهد بود و فلسطين عربي است.''

وي گفت: صدام در مقر اطلاعات نظامي سابق عراق در كاظميه‌ي بغداد اعدام شد.

يك مقام عالي‌رتبه از وزارت دفاع عراق نيز اعلام كرد صدام وصيتنامه‌اش را به يكي از برادرانش داده است.

به گزارش رويتر دختر صدام تقاضا كرده بود كه جسد پدرش در يمن دفن شود.

* واكنش‌ها

نوري المالكي، نخست وزير عراق پس از اعدم صدام از تمام مردم كشورش خواست تا اعدام وي را به عنوان بهانه‌اي براي حمله به عراقي‌ها يا ديگران قرار ندهند.

وي اظهار اميدواري كرد، اين اقدام حركتي براي اتحاد و دموكراسي بوجود آورد.

دفتر نخست وزيري عراق با انتشار بيانيه‌اي اعلام كرده است: نبايد سرنوشت صدام به عنوان نمادي براي مقابله با سني‌ها يا جنگ‌هاي فرقه‌يي استفاده شود.

در اين بيانيه آمده است: درها براي همه كه دست‌شان به خون افراد بي‌گناه آلوده نيست، باز است و عراق بر اساس يك حزب يا دسته‌ي خاص اداره نمي‌شود.

مالكي همچنين خطاب به مردم عراق عنوان داشته است: بياييد اين فصل تاريك در تاريخ عراق را پشت سر گذاريم و به ساخت عراق با يكديگر در آينده نگاه كنيم.

نخست وزير عراق تاكيد كرده است: دولت شما يك دولت وحدت ملي است و تلاش دارد تا به بازسازي تمام بخش‌ها بپردازد.

وي هم‌چنين از طرفداران صدام خواست تا در رويكردشان تجديد نظر كرده و همانند ديگر عراقي‌ها به روند سياسي اين كشور بپيوندند.

در همين حال سخنگوي يكي از احزاب اصلي دولت ائتلافي عراق گفت: اميدوار است كه اكنون صفحه جديدي در تاريخ عراق گشوده شود اما عدنان پاچه‌چي، از اعضاي شوراي حكومتي عراق كه پيشتر اداره امور عراق را در دست داشت، به بي‌.بي.سي گفته است اوضاع اين كشور آنچنان وخيم است كه اعدام صدام تغيير چنداني در آن ايجاد نمي‌كند.

از سوي ديگر تيم دفاعي صدام اعدام وي را يك ترور سياسي خواند و عنوان داشت كه صدام با ''بي‌عدالتي و دزديدن حقوقش'' به مرگ محكوم شد.

تيم دفاعي صدام هم‌چنين عنوان داشته كه كار رسيدگي به پرونده‌ي وي را با استفاده از تمامي ابزارهاي حقوقي پيگيري خواهد كرد تا مشخص شود كه اعدام صدام يك ''ترور سياسي'' بوده است.

در اين تيم دفاعي كه تعدادي از وكلاي بين‌المللي نيز حضور دارند، اين امر مطرح شده كه اعدام صدام نقض آشكار قوانين بين‌المللي است و صدام به عنوان نمادي براي كساني كه در مقابل بي‌قانوني مبارزه مي‌كنند، باقي مي‌ماند.


سيد محمد علي حسيني، سخنگوي وزارت امور خارجه كشورمان در خصوص اعدام صدام اظهار داشت: اجراي حكم دادگاه صدام موجب خرسندي هزاران تن از خانواده‌هاي قربانيان عراقي، ايراني و كويتي گرديد.



وي تاكيد كرد: صدام پرونده‌اي سراسر تاريك و ظالمانه داشت و اعمال ده‌ها جنايت، قتل، كشتار نسبت به ملت‌هاي مظلوم و بيگناه عراق، ايران و كويت تنها گوشه‌اي از اين پرونده است.



سيد محمدعلي حسيني با اشاره به ضرورت هوشياري همگان تصريح كرد: مجازات جنايتكاران، نبايد دستاويز بدخواهان قرار گرفته و منجر به سوء استفاه و بروز حساسيت‌هاي مذهبي و اختلافات فرقه‌يي گردد.



سخنگوي وزارت امور خارجه ايران در مورد وضعيت پرونده‌ي جنايات رژيم صدام عليه جمهوري اسلامي ايران يادآوري كرد: جمهوري اسلامي ايران همچنان انتظار دارد تا در تداوم كار دادگاه، رويكردها و اعمال رژيم صدام در ارتباط با تجاوز به جمهوري اسلامي ايران و ديگر كشورهاي منطقه مورد رسيدگي قرار گرفته و جنايت‌هاي جنگي، اعمال ضد بشري و خسارت‌هاي مادي و معنوي وارده بر ملت ايران را مورد قضاوت قرار داده و خواست‌هاي عادلانه و به حق مردم ايران را محقق سازد.



از سوي ديگر، وزير خارجه‌ي فنلاند كه كشورش رياست دوره‌يي اتحاديه‌ي اروپا را برعهده دارد، بر مخالفت اين بلوك با اجراي مجازات اعدام تاكيد كرد و گفت: اتحاديه‌ي اروپا موضع بسيار قوي در اين خصوص دارد اگرچه درباره‌ي گناهكار بودن صدام ديكتاتورسابق عراق درخصوص حقوق بشر شكي وجود ندارد اما مجازات مرگ نبايد در هيچ پرونده‌اي اعمال شود.


دولت كويت نيزضمن ابراز خرسندي از اجراي حكم صدام در بيانيه‌اي اعلام كرد: اين اعدام يك قصاص عادلانه در حق دشمن مردم عراق و امت عرب و مسلمان بود.

رياست منطقه‌ي كردستان عراق نيز با صدور بيانيه‌اي ضمن ابراز نارضايتي از اجراي حكم اعدام صدام قبل از رسيدگي به جنايت‌هاي وي درخصوص كشتار كردها اعلام كرد: اين حكم اعدام نبايد بر ديگر جنايات صدام عليه هزاران كرد بي‌گناه سرپوش بگذارد.

مسعود بارزاني رييس منطقه‌ي خودمختار كردستان عراق نيز ابراز اميدواري كرد كه اعدام صدام به تحولي جديد در عراق و زمينه‌اي براي پايان خشونت‌ها در اين كشور منجر شود.

علما و روحانيون در بسياري از كشورها از جمله عربستان نيز اعدام صدام را هم‌زمان با عيد قربان محكوم كردند.

وزارت خارجه‌ي آلمان نيز گفت: با اينكه حمايت مردم عراق از اعدام صدام را درك مي‌كند، اما با اصل مجازات اعدام مخالف است.

در هلند نيز بن بات، وزير خارجه‌ي اين كشور همچون آلمان اظهار داشت كه حمايت مردم عراق را از اعدام صدام درك مي‌كند اما با اصل مجازات اعدام مخالف است.

وي ابراز اميدواري كرد اين اعدام منجر شود تا احساس عدالت در بين بسياري از عراقي‌ها بوجود آيد و اين كشور را يك گام به جلو حركت دهد.

كره‌ي جنوبي نيز در واكنش به اعدام صدام تدابير امنيتي شديدي را در سفارت‌خانه‌هاي اين كشور در نقاط مختلف جهان اعمال كرده است.

جان هاوارد نخست وزير استراليا نيز اعدام صدام را نشانه اتخاذ گام‌هاي دموكراتيك براي ساخت آينده‌اي بهتر براي مردم عراق دانست.

در همين حال حامد كرزاي، رييس جمهو ر افغانستان از زمان اجراي اين حكم كه در آستانه‌ي عيد سعيد قربان صورت گرفت انتقاد كرد اما گفت: اين كار دولت عراق بود و هيچ تاثيري در افغانستان ندارد.

همچنين يكي از فرماندهان ارشد طالبان در افغانستان اظهار داشت: اعدام صدام مخالفتهاي مسلمانان با آمريكا را تضمين مي‌كند.

ملا عبيد الله آخوند وزير دفاع سابق طالبان و يكي از فرماندهان ارشد شبه نظاميان عنوان داشت: مرگ صدام حملات عليه نيروهاي خارجي را افزايش مي‌دهد.

در هند نيز مقامات اين كشور ابراز نگراني كردند، اعدام صدام به خشونت‌هاي فرقه‌يي بيشتر در عراق منجر شود.

وزير امور خارجه‌ي هند در بيانيه‌اي اعلام كرد: ما ابراز اميدواري كرده بوديم كه اين اعدام به اجرا در نيايد و از اجراي آن نااميد شديم اما اكنون تنها اميدواريم اين جريان بر روند آشتي و اتحاد مردم عراق و برقراري صلح در اين كشور اثر نگذارد.

در پاكستان، رهبر ائتلاف شش حزبي اين كشور درباره‌ي اعدام صدام گفت درباره‌ي وي عدالت رفتار نشد.

رهبر متحد مجلس امل در پاكستان گفت: ما با صدام همدردي نمي‌كنيم اما ما همچنين مي‌گوييم درباره‌ي او عدالت اعمال نشد اعدام صدام عراق را بي‌ثباتر مي‌كند و خشونت‌هاي بيشتري در عراق وجود خواهد داشت. ما فكر مي‌كنيم اعدام صدام بخشي از طرح آمريكا براي تجزيه‌ي عراق است.

وزارت امور خارجه‌ي پاكستان نيز در بيانيه‌اي اعدام صدام را حادثه‌اي تاسف‌بار توصيف كرده و از احتمال افزايش بحران امنيتي در عراق خبر داد.

پاكستان همچنين ضمن ابراز اميدواري نيست به آينده‌اي با ثبات در عراق از مردم اين كشور خواست تا در جهت تحقق اين امر تلاش كنند.

اكمل‌الدين احسان اغلو دبير كل سازمان كنفرانس اسلامي نيز در بيانيه‌اي از مردم عراق خواست تا پس از اجراي حكم صدام و با توجه به پيامدهاي احتمالي اين اقدام خويشتن‌داري كنند.

وي همچنين از روحانيون برجسته‌ي عراق خواست تا نسبت به اجراي سند مكه وارد عمل شده و براي حفظ وحدت مردم عراق تلاش كنند.

اغلو ضمن ابراز نگراني شديد از احتمال افزايش خشونت‌هاي طايفه‌يي در عراق طي ساعات آينده از مردم عراق خواست تا جهت بازسازي عراق و ساخت آينده‌ي روشن براي خويش اقدام كنند.

ناصر جوده سخنگوي دولت اردن نيز اظهار داشت: اعدام صدام پيامدهايي منفي بر وحدت و همبستگي مردم عراق خواهد گذاشت.

وي حفظ وحدت ملي و ارضي مردم عراق را در رويارويي با آشوب‌هاي طايفه‌يي مسووليتي خطير دانست كه بر گردن عراقي‌ها نهاده شده است.

سخنگوي دولت اردن از مردم و دولت عراق خواست تا براي تحقق صلح ملي در اين كشور تلاش كنند.

دولت اندونزي نيز اظهار اميدواري كرده كه اعدام ديكتاتور سابق عراق باعث بدتر شدند روابط ميان احزاب مختلف عراقي نشود.

وزير خارجه‌ي سابق تايلند نيز گفت، وي پيش بيني مي‌كند اين اعدام تنش‌ها در جنگ عليه ترور را افزايش دهد.

در همين راستا امارات متحده‌ي عربي در پي اعدام صدام از عراقي‌ها خواست تا خشونت‌ها را كنار گذاشته و به يكديگر نزديك شوند.

در همين حال ريچارد ديكر، مدير برنامه‌ي عدالت بين‌المللي ديده‌بان حقوق بشر از اين اعدام انتقاد كرد و محاكمه‌ي صدام را توام با نقص خواند.

وي اظهار داشت: صدام مسوول نقض‌هاي گسترده‌ي حقوق بشر بود اما مجازات اعدام براي او منصفانه نبود.

جورج بوش رييس جمهور آمريكا نيز اعلام كرد: اعدام صدام پايان يك سال سخت را براي مردم عراق و سربازان ما رقم زد اما مرگ صدام خشونت‌ها را در عراق متوقف نمي‌سازد.

بوش هم‌چنين در بيانيه‌اي در تگزاس اظهار داشت: اعدام صدام نقطه‌ي عطف مهمي در تاريخ عراق در مسير برقراري دموكراسي است كه مي‌تواند از طريق آن خودش را اداره و هم‌چنين از خودش دفاع كند و به عنوان يك متحد در جنگ با ترور باشد.

بوش در پيامي براي مطمئن ساختن مردم عراق گفت: اين اعدام يادآور مسير طولاني‌اي است كه مردم عراق از زمان پايان حكومت صدام پيمودند.

وي ادامه داد: پيشرفتي كه آنها كسب كرده‌اند بدون فداكارهاي و خدمات زنان و مردان نظامي ما امكان پذير نخواهد بود.

بوش هم‌چنين نسبت به چالش‌هاي بيشتر براي سربازان آمريكايي هشدار داد.

رييس جمهور آمريكا گفت: انتخابات‌هاي بسيار سخت و فداكاري‌هاي بيشتري پيش رو است. امنيت و آرامش مردم آمريكا هم‌چنان نيازمند اين است كه ما به پيشرفت دموكراسي جوان عراق ادامه دهيم.

بوش در سال ۲۰۰۳ زماني كه صدام دستگير شد قول داد صدام با عدالتي روبه‌رو مي‌شود كه از ميليون‌ها تن دريغ كرده بود.

وي در دسامبر سال ۲۰۰۳ با اشاره به صدام گفته بود: شرش كم! جهان بدون صدام بهتر خواهد بود.

چند ساعت پيش از اجراي حكم اعدام صدام اف.بي.آي و وزارت امنيت داخلي آمريكا به آمريكايي‌ها نسبت به احتمال يك حمله‌ي تروريستي هشدار دادند و از آنها خواستند تا گوش به زنگ باشند.

سناتور جوزف بايدن، رييس كنوني كميته‌ي روابط خارجي سناي آمريكا نيز درباره‌ي اعدام صدام در بيانيه‌اي اعلام كرد: عراق يكي از تاريك‌ترين برگ‌ها در تاريخ‌اش را بست و جهان را از شر يك خائن نجات داد.

از سوي ديگر انگليس، متحد اصلي آمريكا در عراق با اعلام اين مطلب كه صدام بايد به دليل جناياتش پاسخگو مي‌بوده، اما برمخالفتش با استفاده از مجازات مرگ تاكيد كرد.

مارگارت بكت، وزير خارجه‌ي انگليس اظهار داشت: من از اين واقعيت استقبال مي‌كنم كه صدام از سوي يك دادگاه عراقي به دليل تعدادي از جناياتش كه عليه مردم عراق مرتكب شده بود، محاكمه شده است.

وزير خارجه‌ي انگليس گفت، اين كشور از استفاده از مجازات مرگ در عراق يا هيچ مكان ديگري حمايت نمي كند اما براي تصميم يك كشور و دولت مستقل احترام قائل است.

هم‌چنين الكساندر داونر، وزير خارجه‌ي استراليا نيز كه كشورش از متحدان كليدي آمريكا در عراق است، درباره‌ي مرگ صدام گفت: موضوع اين نيست كه چه كسي درباره‌ي مجازات اعدام چگونه مي‌انديشد. دولت عراق از موضع دولت استراليا درخصوص مجازات اعدام آگاه است. ما بايد هم‌چنين به حق كشورهاي مستقل براي داشتن قوانين دادگاهي مرتبط با جنايات مرتكب شده عليه مردم‌شان احترام بگذاريم.

ژاپن، ديگر متحد آمريكا نيز با بيان اين مطلب كه به تصميم عراق احترام مي‌گذارد، گفت، اين تصميم دولت جديد عراق است كه مسوول اجراي قوانين است و ما به آن احترام مي‌گذاريم.

فرانسه نيز كه رهبري مخالفان در سازمان ملل را عليه جنگ عراق برعهده داشت، از مردم عراق خواست از اين اعدام به عنوان ابزاري براي پايان دادن به اختلافاتشان استفاده كنند.

وزارت خارجه‌ي فرانسه با انتشار بيانيه‌اي از تمام مردم عراق خواست تا به آينده‌ي عراق چشم دوخته و در جهت اتحاد و آشتي ملي تلاش كنند.

در اين بيانيه آمده است: اكنون بيش از هر زمان ديگر بايد استقلال كامل و ثبات در عراق برقرار شود.

فرانسه با اشاره به مخالفت اروپا براي مجازات اعدام خاطرنشان كرده تصميم اعدام صدام از سوي مردم و مقامات مستقل عراق اتخاذ شده است.

در روسيه نيز ميخائيل مارگلف، رييس كميته‌ي روابط بين‌المللي دوما اعلام كرد اين اعدام بي‌ثباتي را در عراق افزايش مي‌دهد و چرخه‌ي جديدي از خشونت‌ها را باعث مي‌شود.

يكي از نمايندگان مجلس سفلي روسيه نيز گفت: اعدام صدام اوضاع را نه تنها در عراق بلكه در كل منطقه‌ي خليج فارس بي‌ثبات مي كند.

وزارت خارجه‌ي روسيه نيز با ابراز تاسف نسبت به اعدام صدام اعلام كرد درخواست‌هاي بين‌المللي براي عفو صدام ناديده گرفته شد.

مالزي، كه رياست سازمان كنفرانس اسلامي را برعهده دارد، نسبت به پيامد اعدام صدام كه مي‌تواند آغازگر خونريزي‌هاي بيشتر باشد هشدار داد.

سيد حميد البار، وزيرخارجه‌ي مالزي، به خبرگزاري فرانسه گفت: بسياري از مردم و به طور عموم جامعه‌ي بين‌المللي با اين اعدام موافق نبودند.

فدريكو لومباردي، سخنگوي واتيكان اعدام صدام را به عنوان يك اقدام تراژيك محكوم كرد و نسبت به وقوع چرخه‌ي جديدي از خشونت‌ها و اقدامات انتقام جويانه در عراق ابراز نگراني كرد.

از سوي ديگر خبرگزاري رسمي ليبي، جانا، گزارش كرد، به دنبال اعدام صدام ليبي سه روز عزاي عمومي اعلام كرده است!

پرچم‌ها در ساختمان‌هاي عمومي به حالت نيمه افراشته درآمد.

در اسراييل نيز شيمون پرز، معاون نخست وزير اعلام كرد: اسراييل از اعدام صدام استقبال مي‌كند و اين خائن سابق خودش اسباب مرگش را فراهم كرد.

در فلسطين نيز دولت حماس اعلام كرد اعدام صدام يك ترور سياسي است و تمامي قوانين بين‌المللي را نقض مي‌كند.

فوزي برهوم، سخنگوي دولت حماس به خبرگزاري فرانسه گفت: صدام يك زنداني جنگي بود و اعدام او يك ترور سياسي است.

عربستان و مصر نيز از اجراي حكم اعدام براي صدام ابراز تاسف كرده و از آن انتقاد كردند.

در همين حال، وزارت امور خارجه‌ي آمريكا با صدور بيانيه‌اي از تمام سفارت‌هاي اين كشور در سراسر جهان خواست تا پس از اجراي حكم اعدام صدام و احتمال افزايش حملات تروريستي، در حالت آماده با

ش قرار گيرند.

* نگاهي به محاكمه‌ي صدام و همدستانش

دادگاه عالي عراق روز ۱۴ آبان (پنجم نوامبر) سرانجام اولين حكم خود را در رابطه با صدام صادر كرد كه به موجب اين حكم صدام در پرونده‌ي الدجيل گناهكار شناخته شده و به ''مرگ'' با چوبه دار محكوم شد.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) محاكمه‌ي صدام در حالي در تاريخ ۲۷/۰۷/۸۴ آغاز شد كه وي در تاريخ

‌۱۱/ ۴/ ۸۳ در اولين جلسه‌ي دادگاه قضايي عراق حاضر شد و تفهيم اتهام گرديد.

نزديك به ۵۰۰ اتهام عليه صدام مطرح شد اما مقامات دادگاه تصميم گرفتند تنها در ۱۲ مورد صدام را محاكمه كنند كه در اين ميان اشاره به حمله به ايران نشده است.

دادگاه موارد كلي اتهامي صدام را اينگونه برشمرد: آزار و شكنجه‌ي زندانيان، مصادر اموال، تجاوز به نواميس مردم، جرايم انساني و غير اخلاقي، محروم كردن مردم از حقوق قانوني‌شان، دستگيري و ترور نخبگان علمي و ديني، جنايات مربوط به حلبچه و كشتار عشيره بارزاني، جنگ عليه ايران، سركوبي قيام شيعيان و كردها در سال ۱۹۹۱، از بين بردن زير بناي اقتصادي عراق، ربودن ثروت‌هاي ملي، فساد اخلاقي، مالي و اداري.

اولين پرونده‌ي رسيدگي به جنايات صدام، پرونده‌ي الدجيل بود.

قتل عام الدجيل در سال ۱۹۸۲ اتفاق افتاد و طي آن ۱۴۸ نفر از اهالي اين شهر به دستور صدام كشته شدند.

دجيل شهري است در ۵۰ مايلي شمال بغداد كه به عنوان يكي از مراكز فعاليت اپوزيسيون در زمان قدرت صدام مطرح بود. مصاحبه با شاهدان عيني قتل‌عام ۱۴۸ نفر از ساكنان اين شهر از زمان سقوط صدام به اين سو از جمله مصاحبه مه ۲۰۰۳ بوسيله آسوشيتدپرس زواياي اين جنايت را بيشتر مشخص كرده است. در سال ۱۹۸۲ اين شهر به عنوان يكي از مراكز مهم فعاليت حزب شيعي الدعوه بود كه با جنگ صدام عليه ايران مخالفت جدي مي‌كرد. زماني كه صدام و همراهان او در ۸ ژوييه ۱۹۸۲ براي شركت در اجلاسي وارد دجيل شدند، مردان مسلح حزب الدعوه به روي صدام و همراهان وي آتش گشودند به طوري كه درگيري بين آنها ساعت‌ها طول كشيد.

در نهايت اين هلي‌كوپترهاي نظامي و تانك‌هاي ارتش عراق بودند كه توانستند صدام و همراهان او را از خطر مرگ برهانند.

پس از اين واقعه پليس مخفي عراق خانواده‌هاي اين شهر را يكجا جمع كردند، درختان ميوه، باغات و خانه‌ها را تخريب كردند و حدود ۱۵۰ نفر از اهالي شهر از جمله نوجوانان را پس از يك محاكمه صوري اعدام كردند.

در پرونده‌ي الدجيل علاوه بر صدام، طه ياسين رمضان، معاون سابق رييس جمهور عراق، عواد حمد بندر، قاضي دادگاهي كه براي برخي قربانيان در حكومت حزب بعث حكم مرگ داده بود، برزان ابراهيم التكريتي، برادر ناتني صدام و چهار متهم ديگر به نام‌هاي عبدالله الرويد، مزهر عبدالله، علي دايح و محمد عزاوي كه در كشتار مردم الدجيل با رژيم صدام همكاري كردند، متهمان اصلي بودند.

دادگاه‌هاي صدام كه در آنها پرونده‌ي الدجيل و بخشي از پرونده‌ي الانفال بررسي شد، با فراز و نشيب‌هاي بسيار و تغييرات گوناگوني همراه بوده است. اولين قاضي دادگاه ''رزگار محمد امين'' از كردهاي عراق بود كه پس از چند جلسه به دليل آنچه دخالت دولت در كارش و مسائل شخصي ناميد، استعفا كرد. با استعفاي وي قاضي رئوف رشيد عبدالرحمن انتخاب شد كه وي نيز از اهالي حلبچه عراق بود. رسيدگي به پرونده‌ي الدجيل ۴۰ جلسه طول كشيد.

در اين جلسات خليل الدليمي، رياست تيم دفاعي را برعهده داشت و در تيم دفاعي رمزي كلارك، دادستان آمريكا در دهه‌ي‌۱۹۶۰ و گروهي حدودا ۲۰ نفره از وكلاى عرب و غير عربى حضور داشتند. هم‌چنين چند تن از وكيلان مدافع تيم دفاعي در جريان برگزاري جلسات ترور شدند.

جعفر الموسوي نيز دادستاني دادگاه صدام را برعهده داشت.

۵۵ روز پيش دادگاه عراق احكام متهمان الدجيل را اينگونه صادر كرد:

- طه ياسين رمضان معاون صدام به حبس ابد به علاوه ۱۰ سال حبس محكوم شد؛

- برزان تكريتي برادر ناتني صدام به اتهام قتل و كشتار و وادار كردن مردم به مهاجرت به اعدام با چوبه‌ي دار و نيز ۱۰ سال حبس محكوم شد؛

- عواد بندر قاضي دادگاه انقلاب و معاون رييس دفتر صدام به اعدام محكوم شد؛

- محمد عزاوي به دليل نبود مدارك كافي عليه وي آزاد شد؛

- علي دايح علي و عبدالله رويد هر كدام به ۲۲ سال حبس محكوم شدند؛

- ناصر عبدالله كاظم به ۱۵ سال حبس محكوم شد؛

* اصلي‌ترين جنايات صدام

- ۱۶ ژوئيه ۱۹۷۹، زمان كوتاهي پس از به قدرت رسيدن، ۱۵ تن از سران حزب بعث به اتهام جاسوسي عليه وي توسط جوخه‌ي مرگ اعدام شدند؛

- ۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰، تهاجم نيروهاي عراقي به ايران و آغاز جنگ هشت ساله عليه ايران كه بيش از يك ميليون كشته برجاي گذاشت. حمله‌ي شيميايي به ايران و كشتن بيش از هزار تن در سال ۱۹۸۳، اقدام عليه قبيله‌ي كرد بارزاني به بهانه‌ي كمك به ايران و كشتن ۸۰۰۰ كرد و ايجاد گور دسته جمعي؛

- ۸۸-۱۹۸۶، حمله‌اي با عنوان انفال كه شامل حملات شيميايي عليه كردها و كشتن بيش از ۱۸۰ هزار تن شد؛

- ۲۸ مارس ۱۹۸۸، حمله‌ي شيميايي به شهر كردنشين حلبچه و كشتن بيش از ۵۰۰۰ تن و ۲ اوت ۱۹۹۰، دستور حمله به كويت، شليك موشك‌هاي اسكاد به عربستان سعودي، شكنجه و اعدام صدها كويتي و آتش زدن چاه‌هاي نفت كويت؛

- ۱۹۹۱، كشته شدن بيش از ۶۰ هزار تن در سركوب شيعيان در جنوب عراق و كردها در شمال عراق در آستانه‌ي جنگ خليج فارس؛

- ۲۰ فوريه ۱۹۹۶، قتل دو دامادش پس از بازگشت از اردن.

* زندگي‌نامه‌ي صدام

صدام كه چند ماه پس از حمله آمريكا به عراق در سال ۲۰۰۳ در حفره‌اي در تكريت دستگير شد، به عنوان رييس جمهوري است كه به دو دهه ديكتاتوري در صحنه‌ي سياسي عراق مشهور شده بود و داراي دو مشخصه‌ي معروفترين رييس جمهور جهان و در عين حال منفورترين رهبر جامعه‌ي عرب بوده است.

صدام در ۲۸ آوريل سال ۱۹۳۷ در تكريت عراق به دنيا آمد. شايد كمتر كسي مي‌توانست تصور كند كه يك فارغ التحصيل رشته‌ي حقوق از دانشگاه بغداد، به ديكتاتوري شناخته شده در جهان براي بيش از ۲۰ سال تبديل شود.

صدام پس از تحصيل در دانشگاه قاهره در سال ۱۹۶۲ به عراق بازگشته و در سال ۱۹۷۱ ميلادي از دانشگاه بغداد در رشته‌ي حقوق فارغ التحصيل شد. وي پس از آن به شركت در فعاليت‌هاي نظامي و نظامي‌گري علاقه‌مند شد و توانست كه بين سالهاي ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۶ پس از گذراندن مقدمات مربوط، درجه‌ي ژنرالي را دريافت كند.

صدام كه در خانواده‌اي بزرگ شد كه داراي سه پسر و سه دختر بود، ضمن تقويت روحيه‌ي نظامي گري خود به تدريج وارد فعاليت‌هاي گسترده‌ي نظامي شد، به گونه‌اي كه در سال ۱۹۵۹ در نقشه‌ي ترور عبدالكريم قاسم رهبر اسبق عراق شركت كرد و نقش به سزايي در اين زمينه از خود نشان داد.

اما اوج فعاليت‌هاي نظامي صدام طي دهه‌هاي ۶۰ و ۷۰ ميلادي، سازماندهي گروه‌هاي نظامي بود كه اين گروه‌ها در نهايت به تشكيل حزب بعث اين كشور و بر روي كار آمدن خونين اين حزب بر قدرت در سال ۱۹۶۸ كمك‌هاي شاياني كردند.

صدام خود در سال ۱۹۵۷ به حزب بعث عراق ملحق شد و به عنوان معاون رييس اين حزب مشغول به فعاليت شد. وي در ادامه‌ي فعاليت‌هاي نظامي خود به ايجاد شوراي فرماندهي انقلابي در سال‌هاي ۱۹۶۸ و ۱۹۶۹ اقدام كرد كه يكي از جمله مهمترين اقدامات نظامي صدام در تاريخ زندگي محسوب مي‌شود.

اما صدام به آن چه كه مي‌خواست نهايتا رسيد و در سال ۱۹۷۹ به عنوان رييس جمهور عراق برگزيده شد.

آن چه در خصوص صدام به عنوان نكته‌ي قابل توجه ياد مي‌شود، كاخ‌هاي رياست جمهوري و تجهيزات نظامي بوده است كه در اطراف خود جمع آوري كرده بود. كانال‌هاي زيرزميني كه وي براي مواقع ضروري و در امان ماندن از چشمان مخالفان خود ايجاد كرده بود از ديگر عوامل قابل ذكر در اين زمينه بوده است.

صدام هم چون بسياري از سردمداران جهان عرب، پس از بر روي كار آمدن اكثر بستگان خود را در مناصب حكومتي گمارد و بدين ترتيب توانست با حكومتي قبيله‌يي بر عراق به مدت بيش از دو دهه اعمال حكومت كند.

درباره‌ي صدام گفته‌اند كه وي نخستين چهره‌ي سياسي پس از زمان حكومت نازي‌ها در آلمان بوده است كه با استفاده از سلاح‌هاي شيميايي، عليه مردم خود (حلبچه) اقدام كرده است. وي با استفاده از نفوذ بستگان خود كه داراي مناصب حكومتي بودند، كنترل شديدي بر اقوام كرد عراق كه همواره به دنبال كسب استقلال بودند، اعمال مي‌كرد.

صدام طي سالهاي حكومت خود بر عراق، همواره با استفاده از منابع سرشار نفتي اين كشور، به تقويت بنيه‌ي نظامي عراق پرداخته كه از آن جمله مي‌توان به استفاده از آنها به انضمام كمك‌هاي گسترده‌ي نظامي كشورهاي اروپايي و غربي در جنگ تحميلي عليه كشورمان اشاره كرد.

حكومت عراق در زمان صدام حضور در سه جنگ گسترده يعني حمله به ايران، جنگ با كويت و نهايتا حمله‌ي آمريكا به عراق را تجربه كرد.

صدام در دهه‌ي پاياني حكومت ديكتاتوري خود ضمن فشار بر مردم عراق در انتخاباتي فرمايشي در اكتبر سال ۲۰۰۲، ۱۰۰ درصد آراي عمومي در جريان برگزاري رفراندوم عمومي در عراق، در سومين دوره‌ي رياست جمهوري‌اش در اين كشور را به دست آورد. با اين حال تنها با گذشت كمتر از يك سال، حمله‌ي آمريكا به عراق و اشغال اين كشور تمامي آرزوهاي صدام را نقش برآب كرد و ديكتاتوري كه با استفاده از كاخ‌ها و دالان‌هاي مخفي فراوان هرگز تصور به دام افتادن در دام را نمي‌كرد، با راهنمايي پيشمرگان كرد و برخي اهالي تكريت به دست نيروهاي آمريكايي دستگير شد.
بالا
فهرست اصلي


 *English
Lawyer Search <  
Francias* 

 *كانون جهاني (IBA)
اتحاديه كانونها
 *مصوبات
 *مجمع عمومي
 * شوراي اجرائي
 *كميسيون‌انفورماتيك

كانونهاي وكلا
 *مركز
 *فارس
 *آذربايجان شرقي
 *آذربايجان غربي
 *اصفهان
 *مازندران
 *خراسان
 *گيلان
 *قزوين
 *كرمانشاه و ايلام
 *خوزستان
 *همدان
 *قم
 *كردستان
 *گلستان
 *اردبيل
 *مركزي
 *بوشهر
 *زنجان
 *لرستان
 *کرمان


امور وكلا و كارآموزان  *فهرست اسامي
 *مصوبات كانون
 *كميسيون حقوقي
 *كارآموزي و اختبار
 *آزمون وكالت
 *نظرات وكلا

طرح‌ها و لوايح وكالت
 *كتابخانه
 *مقالات حقوقي
 *مجله حقوقي
 *نشريه داخلي

منابع حقوقي
 *بانك قوانين
 *آراء قضائي
 *نظرات مشورتي
 *لوايح و اوراق
 *مراجع رسيدگي
 *پرسش و پاسخ

سايتهاي‌اطلاع‌رساني
 *حقوقي و داخلي
 *حقوقي خارجي
  لطفا برای مشاهده بهتر تارنما قلم فارسی موجود را دریافت کنید.  كاوش پيشرفته
All Rights Reserved.
© 2003 Iranian Bar Associations Union
No. 3, Zagros St., Argentina Sq., Tehran, Iran
Phone: +98 21 8887167-9     Fax: +98 21 8771340    
Site was technically designed & developed by Nima Norouzi